مرکز ارتباطات‌و رسانه

آستان قدس رضوی

www.razavi.ir

حنجره‌های عاشقی و دلدادگی زیر آسمان هشتم

روایت حضور و عرض ارادت مداحان مختلف همزمان با دهه پایانی صفر در حرم رضوی

حنجره‌های عاشقی و دلدادگی زیر آسمان هشتم

نخستین حضور ملاباسم کربلایی در حرم رضوی
یکی از متفاوت‌ترین اتفاقات دهه پایانی صفر امسال، حضور «ملا باسم کربلایی»، مداح سرشناس عراقی، در حرم مطهر رضوی بود؛ حضوری که برای نخستین بار در حریم رضوی اتفاق افتاد و از این منظر، جایگاه ویژه‌ای در میان برنامه‎‌های امسال داشت. باسم کربلایی در دو شب، همراه با هیئت «عقیله الطالبین»، در رواق امام خمینی(ره) به مرثیه‌سرایی پرداخت. حضور این مداح شناخته‌شده جهان اسلام در کنار استقبال زائران و مجاوران، جلوه‌ای فراملی به برنامه‎‌های عزاداری حرم بخشید. منابع خبری نیز حضور او را نخستین مرثیه‌سرایی این مداح عراقی در حرم مطهر رضوی عنوان کرده‌اند.اهمیت این حضور صرفاً به اجرای یک برنامه مداحی محدود نبود. باسم کربلایی از چهره‌های شناخته‌شده مرثیه‌خوانی در جهان اسلام است و نوحه‌های عربی او مخاطبان گسترده‌ای در کشورهای مختلف دارد. از همین رو، حضور او در حرم رضوی، به‌ویژه با اجرای مرثیه به زبان عربی در جمع زائران ایرانی و غیرایرانی، ظرفیت قابل توجهی برای انتقال پیام و فرهنگ رضوی به مخاطبان فراتر از مرزهای ایران ایجاد کرد. گزارش‌های منتشرشده نیز از هم‌نوایی زائران با مرثیه عربی او در حرم حکایت دارد.
 
«در سوگ خورشید» با نوای سیدمجید بنی‌فاطمه
در بخش دیگری از برنامه‎‌های دهه پایانی صفر، سیدمجید بنی‌فاطمه از چهره‌های شناخته‌شده مداحی کشور، در ویژه‌برنامه «در سوگ خورشید» حضور داشت. این برنامه همزمان با شب رحلت پیامبر اکرم (ص) و شهادت امام حسن مجتبی (ع)، در رواق امام خمینی (ره) برگزار شد. بر اساس اعلام برنامه‎‌های حرم، پس از قرائت زیارت امین‌الله و سخنرانی، مرثیه‌سرایی و قرائت دعای توسل با نوای سیدمجید بنی‌فاطمه انجام شد. حضور بنی‌فاطمه در این برنامه، بخشی از رویکرد امسال حرم رضوی در استفاده از چهره‌های شناخته‌شده مداحی کشور بود؛ رویکردی که با هدف ایجاد تنوع در شیوه‌های عزاداری و برقراری ارتباط با طیف‌های مختلف زائران دنبال شد.
 
«روضه رضوی»؛ مهدی رسولی در نوبت دوم عزاداری
در ادامه برنامه‎‌های همان شب، رواق امام خمینی (ره) میزبان نوبت دوم عزاداری با عنوان «روضه رضوی» بود. این مراسم با سخنرانی حجت‌الاسلام ناصر رفیعی و مرثیه‌سرایی و ذکر مصیبت با نوای مهدی رسولی برگزار شد. قرار گرفتن برنامه‎‌های بنی‌فاطمه و مهدی رسولی در دو نوبت متوالی، از نکات قابل توجه برنامه‎‌های عزاداری امسال بود؛ به‌گونه‌ای که یک فضای واحد، در دو بخش با دو سبک متفاوت از مداحی و مرثیه‌خوانی، در اختیار زائران قرار گرفت. حضور مهدی رسولی به این برنامه نیز محدود نماند و در آیین‌های مربوط به شهادت امام رضا (ع) نیز در کنار دیگر مداحان شناخته‌شده کشور به اقامه عزا پرداخت. گزارش‌های منتشرشده از مراسم روز شهادت ثامن‌الحجج (ع) نیز از مداحی رسولی و سیدمجید بنی‌فاطمه در حرم رضوی خبر داده‌اند. یکی دیگر از جلوه‌های متفاوت دهه پایانی صفر امسال، حضور حسین ستوده در آیین چهارپایه‌خوانی شب شهادت امام رضا (ع) بود.این مراسم در صحن پیامبر اعظم (ص) برگزار شد و ستوده با قرار گرفتن بر چهارپایه، به نوحه‌خوانی و مرثیه‌سرایی در رثای امام هشتم (ع) پرداخت.


تکثر صداها؛ از مداحان شناخته‌شده تا چهره‌های تازه
آنچه در مجموع برنامه‎‌های امسال بیش از گذشته به چشم آمد، تنها حضور چند مداح شناخته‌شده نبود؛ بلکه تنوع چهره‌ها، سبک‌ها و قالب‌های مداحی بود. در کنار مداحان باسابقه و شناخته‌شده‌ای همچون سیدمجید بنی‌فاطمه و مهدی رسولی، حضور چهره‌هایی که اجرای برنامه آنان در حرم رضوی کمتر سابقه داشت، به فضای عزاداری این دهه تنوع بیشتری بخشید. در این میان، حضور نخستین‌باره ملا باسم کربلایی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بود؛ چراکه یک مداح عراقی با مخاطب گسترده بین‌المللی، در یکی از مهم‌ترین مناسبت‌های سالانه حرم رضوی، به زبان عربی برای زائران ایرانی و غیرایرانی مرثیه‌سرایی کرد. از این منظر، برنامه او را می‌توان یکی از نمونه‌های برجسته پیوند ظرفیت مداحی جهان اسلام با مخاطبان بین‌المللی حرم رضوی دانست. برنامه‎‌های دهه پایانی صفر ۱۴۰۵ نشان داد که حرم مطهر رضوی در کنار حفظ آیین‌های ریشه‌دار خود، ظرفیت میزبانی از طیف گسترده‌ای از سبک‌ها و چهره‌های مداحی را نیز دارد؛ از چهارپایه‌خوانی سنتی حسین ستوده در صحن پیامبر اعظم (ص) تا مرثیه‌سرایی فارسی بنی‌فاطمه و مهدی رسولی در رواق امام خمینی (ره) و نوای عربی و بین‌المللی باسم کربلایی. این تنوع، در واقع بخشی از روایت واحد عزاداری برای پیامبر اکرم (ص)، امام حسن مجتبی (ع) و حضرت علی بن موسی‌الرضا (ع) بود؛ روایتی که در دهه پایانی صفر امسال، با صداها و سبک‌های متنوع‌تری در صحن‌ها و رواق‌های حرم مطهر رضوی طنین‌انداز شد. در مجموع، حضور مداحان برجسته و به‌ویژه ورود چهرهای بین‌المللی همچون ملا باسم کربلایی، در کنار اجرای سیدمجید بنی‌فاطمه، مهدی رسولی و حسین ستوده، یکی از وجوه متمایز برنامه‎‌های عزاداری حرم رضوی در دهه پایانی صفر ۱۴۰۵ بود؛ حضوری که هم تنوع مخاطبان را پوشش داد و هم ظرفیت حرم مطهر رضوی را به‌عنوان یک کانون فراملی آیین‌های رضوی و عزاداری اهل‌بیت (ع) برجسته‌تر کرد.
10 صفحه آخر