مرکز ارتباطات‌و رسانه

آستان قدس رضوی

www.razavi.ir

اخبار برگزیده
منبرهای آگاهی‌بخش

نگاهی به سازوکار شناسایی و تعیین نظام موضوعات سخنرانی‌های حرم‌مطهر؛

منبرهای آگاهی‌بخش

ساختار نهادی و بازیگران کلیدی
طراحی و اجرای این نظام، محصول کارِ مشترک چند نهاد داخلی است. اداره برنامه‌ریزی معاونت تبلیغات، هیئت اندیشه‌ورز (گروهی از نخبگان و اساتید)، واحدهای پژوهشی و «واحد تجزیه و تحلیل سوالات سامانه پاسخگویی».
در رأسِ این سازوکار، سیاست‌ها و دستورالعمل‌های ابلاغی تولیت و نیز رهنمودهای مقام معظم رهبری نقشِ راهبردی دارند؛ این شاخص‌ها نقطه شروع استخراج محورها و تعیین اولویت‌ها هستند.

چند مرحله کلیدی
متنِ اسناد فرایندِ کلی تدوین نظام موضوعات را در چهار مرحله مشخص می‌کند: استکشاف، استقصاء، طبقه‌بندی و دسته‌بندی. شرح ساده شده فرایند به این شکل است:
استکشاف: گردآوری اولیه موضوعات از منابع فرماندهی‌‌کننده (اسناد بالا، سیاست‌ها)، بررسی داده‌های بانک اطلاعاتی، شناسایی دغدغه‌های عمومی.
استقصاء: تحلیلِ عمیق‌ترِ موضوعات با رأیزنی کارشناسی، پژوهش کتابخانه‌ای و رجوع به ادبیات مرتبط.
طبقه‌بندی: سازماندهی موضوعات در محورها و زیرمحورها براساس اهمیت، مناسبت و تناسب مخاطب.
دسته‌بندی و جایگذاری: قرار دادن موضوعات و پیام‌های مرتبط در جدول تقویم سالانه (همراه با تاریخ‌های شمسی و قمری و مناسبت‌ها).

شاخص‌های مبنای اولویت‌گذاری
در تدوین شناسه‌های محتوایی از هشت شاخص کلیدی استفاده می‌شود؛ مهمترین آنها عبارت‌اند از: سیاست‌های ابلاغی، اسناد و دستورالعمل‌های تولیت، نیازهای زائران (از پیمایش‌ها و سامانه‌های تحلیل سوالات)، مناسبت‌ها (ویژه و غیرویژه)، آسیب‌های اجتماعی، اهمیت موضوع و شعار سال. این شاخص‌ها نشان می‌دهند که انتخاب موضوع، کاملاً مبتنی بر ترکیبی از خط مشی سازمانی و داده‌های میدانی است.

تولید محتوا؛ شش‌گانه‌ای که هر «شناسه» را می‌سازد
هر شناسه محتوایی یا «جزوه موضوعی» که در نهایت به دست سخنران می‌رسد، از شش بخش مشخص تشکیل شده است:
موضوع (گستره موضوعی)، تعریفِ صریحِ چیستیِ موضوع و ابعاد آن؛
پیامِ اصلی، پیام واحد و محوریِ سخنرانی؛
پرسش‌ها و چالش‌های ذهنی زائران، سؤال‌هایی که انتظار می‌رود در ذهن مخاطب مطرح شود و باید در سخنرانی پاسخ داده شود.
تبیین موضوع و پیام، استدلال‌ها، زنجیره‌ی منطقی و روایتِ محتوایی برای انتقال پیام.
مستندات، حداقل سه آیه قرآن و سه حدیث مرتبط، ارجاعات آماری، اشعار و حکایات متناسب.
منابع مطالعاتی برای مخاطب، فهرست مراجع جهت رجوع سخنران و همچنین معرفی به زائران (با هدف ترویج کتاب‌خوانی).
این ساختارِ شفاف تضمین می‌کند که هر سخنرانی ریشه‌دار، مستند و پاسخ‌محور باشد؛ نه صرفاً ترکیبی از خاطرات یا موعظه‌های کلی.
10 صفحه آخر