ما را دنبال کنید
فصل یازدهم: سادات، طلاب و اهل علم
در طول تاریخ واقفان خیراندیشی چون: «سید میرزا صراف»، «میرزا حسین محرر»، «میرزا بابا مستوفی»، «محمد علی الحسینی»، «علی اکبر تحویلدار»، «علی اکبر بجستانی مقدم»، «محمود مکرم» و «محمود دوستی و خانم ورونیک ماری گیزلن ویس» موقوفاتی را برای ایتام سادات وقف کردهاند.
در میان رقبات دارای درآمد آستان قدس رضوی ۸ موقوفه، تمام یا بخشی از عوایدشان برای ایتام سادات تعیین شده است. از عواید این موقوفات فعالیتهایی نظیر: تاسیس و حمایت از دارالایتام، تهیه اقلام غذایی نظیر گوشت، روغن، حبوبات و ... و توزیع آن میان خانوادههای سادات نیازمند، اهدای انواع پوشاک و لوازمالتحریر به دانشآموزان یتیم، پرداخت کمکهزینه تحصیلی به دانشآموزان از ایتام سادات در طول سال، اهدای هدایای نقدی و غیرنقدی عید غدیر به دانشآموزان سادات در طول سال و ... انجام شده و میشود.
فصل یازدهم: سادات، طلاب و اهل علم
در اسناد و دفاتر موقوفات آستان قدس رضوی، موارد متعددی وجود دارد که واقفان صراحتاً شرط کردهاند تمام یا بخشی از منافع املاک موقوفه در اختیار سادات، طلاب علوم دینی و مراجع علمی قرار بگیرد. این نوع وقفها معمولاً با نیت تأمین معیشت، پرداخت شهریه، فراهم کردن امکانات تحصیلی، کمکهزینه زندگی و حتی اختصاص غذا یا پوشاک به این گروهها صورت گرفته و این سنت همچنان ادامه دارد و نقش مهمی در حمایت از قشرهای عالم و نیازمند ایفا میکند. در میان رقبات دارای درآمد آستان قدس رضوی ۱۰ موقوفه، تمام یا بخشی از عوایدشان برای سادات، طلاب و اهل علم تعیین شده است.
فصل دوازدهم: فقرا و مستمندان
قرآن کریم در آیات متعدد بر مسئله نیکوکاری و احسان و کمک به فقرا و مستمندان، دستگیری مظلومان و غیره تأکید مینماید. یکی از جاهایی که وقف میتواند بهطور فعال وارد عمل شود و موانع سعادت و به فعلیت رسیدن استعدادهای انسان را برطرف کند «محو فقر در جامعه» و در نتیجه تأمین عدالت اجتماعی میباشد. به همین منظور ممکن است یکی از نخستین انگیزههای واقفان آستان قدس رضوی برای مبادرت به وقف بعد از تأمین نیازهای حرم مطهر رضوی، نابودی فقر و محرومیت از جامعه مسلمانان بوده باشد. موضوعی که مقام معظم رهبری مدظله العالی در حکم انتصاب تولیتهای معزز آستان قدس رضوی به صراحت به آن اشاره نموده و خدمت به مستمندان و مستضعفان را به عنوان یک اولویت مشخص میفرمایند.
در میان رقبات دارای درآمد آستان قدس رضوی ۱۴ موقوفه، تمام یا بخشی از عوایدشان برای فقرا و مستمندان تعیین شده است. در طول تاریخ واقفان خیراندیشی چون: «امیرحسین خان نظام الدوله»، «سلطان حسین میرزا نیرالدوله»، «محمد جعفر الحسینی المجتهد»، «فرهاد بیگ»، «محمود بیگا»، «میرزا حسین محرر»، «میرزا سعید خان موتمن الملک»، «وقفنامه ۳۷۱۰»، «محمد محمد عبدالله»، «مصطفی قلی رام و هوشنگ رام»، «مریم و آسیه ناصح»، «فاطمه پشنگ و علیرضا پشند»، «علیرضا عباسی» موقوفاتی را برای کمک به فقرا و مستمندان وقف کردهاند.
فصل سیزدهم: فرش حرم مطهر
فرش از مهمترین اقلام کاربردی برای تأمین آسایش زائران و ایجاد شرایط مناسب برای انجام فرایض دینی است، به طوری که از آن برای مفروش کردن حرم مطهر، پرده محافظ بر مبادی ورودی، سجاده و ... استفاده میشده و تا امروز کارکرد خود را حفظ کرده است.
وقف فرش حرم مطهر به دو صورت انجام میشده است:
الف: وقف خود فرش برای مفروش نمودن حرم مطهر
ب: وقف رقبهای برای تأمین و خرید فرش حرم مطهر
در میان رقبات دارای درآمد آستان قدس رضوی ۶ موقوفه، تمام یا بخشی از عوایدشان برای مفروش کردن حرم مطهر تعیین شده است. در طول تاریخ واقفان خیراندیشی چون: «بیگ آغا ذوالقدر»، «مهدی قلی بیگ جغتای»، «گنجعلی خان زیگ»، «مرتضی قلی بیگ»، «جعفربیگ» و ... موقوفاتی را برای فرش حرم مطهر حضرت رضا(ع) وقف کردهاند.
فصل چهاردهم: کتابخانههای آستان قدس رضوی
وقف کتاب و قرآن یکی از رایجترین انواع وقف در میان مسلمانان در طول تاریخ بوده است. چرا که بنا به فرموده پیامبر گرامی اسلام به عنوان یک سنت نیکو و پسندیده در شمار صدقه جاریه و باقیاتالصالحات به حساب میآمده و همین عمل خداپسندانه سهم عمدهای در پیدایش کتابخانههای گوناگون و حفظ و صیانت از کتب خطی اسلامی در طول تاریخ داشته است. بر اساس مستندات، به احتمال زیاد نخستین کتابهای وقفی برای حرم مطهر، قرآنها و جزوات قرآنی بوده که واقفان، یادداشتها و وقفنامههایی بر روی یا پشت جلد آنها نوشتهاند و همین وقف مصاحف زمینهساز تاسیس و تشکیل کتابخانه در بارگاه قدس رضوی شده است.
