printlogo


تشریح ابعاد تمدنی، کلامی و تاریخی «عیون اخبارالرضا (ع)» به شکلی نو و کاربردی
از میراث کهن تا پژوهش نوین

«عُیون‌أخبارالرّضا» یا «عیون‌الأخبار» کتابی حدیثی درباره زندگی، آثار و روایات امام‌رضا (ع) نوشته شیخ صدوق، عالم‌دینی شیعه است. شیخ‌صدوق این کتاب را به پاس زحمات صاحب‌بن‌عباد، از عالمان شیعه و کاتب دولت آل‌بویه نگاشت و به او هدیه کرد. احادیث این کتاب در ۶۹ باب تنظیم شده که بخشی از آن، سخنان امام‌رضا (ع) است و بخشی دیگر احادیثی هستند که آن حضرت از امامان پیش از خود، روایت کرده است. «عیون‌اخبارالرضا (ع)» در موضوعاتی چون فقه، اخلاق، سیره و علم کلام از منابع مهم شیعه به‌شمار می‌رود. بسیاری از پژوهش‌هایی که در قرون بعدی درباره امام انجام شده است به نوعی برگرفته از این کتاب است، اما باتوجه به برخی ابهامات که پیرامون استنادات این کتاب وجود دارد و کمی مستند شدن تلاش علما در دوره‌های مختلف برای شرح و توضیح این کتاب، نیاز به انجام کلان‌پروژه تصحیح عیون‌الاخبارالرضا علیه‌السلام احساس شد چراکه گذشت زمان و نیاز به دقت‌های علمی معاصر، ضرورت بازنگری، تصحیح و تبیین جامع این میراث مکتوب را بیش از پیش آشکار ساخته است.
 
 آغاز کلان پروژه علمی کتاب عیون‌اخبارالرضا (ع)
 پیچیدگی‌های استنادی، نیاز به شرح و توضیح عمیق‌تر مباحث کلامی، فقهی و تاریخی و همچنین ضرورت استفاده بهینه پژوهشگران و عموم مردم از این گنجینه معارف، انگیزه‌های اصلی آغاز «کلان پروژه علمی کتاب عیون‌اخبارالرضا (ع)» در سال ۱۴۰۴ بود. این پروژه با رویکردی همه‌جانبه و با بهره‌گیری از دانش و بصیرت فرهیختگان، در پی آن است تا متنی دقیق و تحلیلی ارائه دهد که بتواند ابعاد تمدنی، کلامی و تاریخی این اثر بنیادین را به شکلی نو و کاربردی برای نسل حاضر و آینده روشن سازد. به این منظور این پروژه در سال ۱۴۰۴ آغاز شد که می‌تواند متنی با رویکرد همه‌جانبه به محتوای اثر برای استفاده بهینه پژوهشگران و مردم از این کتاب را در پی داشته باشد.
 
 برگزاری پیش‌نشست‌های علمی در سراسر کشور
 به این منظور پیش‌نشست‌های علمی بسیاری برای تبیین این کلان‌پروژه در سراسر کشور باهدف واکاوی ابعاد تمدنی، کلامی و تاریخی میراث مکتوب رضوی و با حضور فرهیختگان برگزار شد. این پیش‌نشست‌ها شامل«هنر دادوستد با خدا در سیره‌منور حضرت‌ثامن‌الحجج (ع)»،«تبیین مؤلفه‌های بنیادین تمدن اسلامی»، «رویکرد تمدنی امام‌رضا (ع) با تاکید بر حدیث سلسله الذهب»، «زیست‌فردی و اجتماعی پیامبران (ع) در عیون‌اخبارالرضا (ع)»، «تبیین مبانی امامت و مشروعیت حکومت اهل‌بیت (ع) از منظر امام‌رضا (ع)»، «مقتل‌نگاری رضوی» و بسیاری پیش‌نشست‌های علمی دیگر بود.
 

نسبت گفتگوی ادیانی در عیون‌اخبارالرضا علیه‌السلام با گفتگوهای امروز دینی و بین‌المللی، حجت‌الاسلام دکتر قنبری
بررسی روایات اخلاقی در باب خانواده از عیون‌اخبارالرضا علیه‌السلام، خانم دکتر معصومه ظهیری
نقش اخلاق در جامعه با تمرکز بر کتاب عیون‌اخبارالرضا علیه‌السلام، حجت‌الاسلام دکتر سلطانیه
روش شناسی استدلال های کلامی در کتاب عیون‌اخبارالرضا علیه‌السلام، حجت‌الاسلام والمسلمین نصیری
گونه‌های یادکرد از امیرالمومنین (ع) در کتاب عیون اخبارالرضا (ع) ، حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر پردل
زیست فردی و اجتماعی پیامبران در عیون‌اخبارالرضا (ع)، حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر احمدی
نقش آفرینی نهاد امامت در عرصه تاریخ بر پایه روایات عیون‌اخبارالرضا (ع)، حجت‌الاسلام‌والمسلمین دکتر چگینی
بازتاب اخبار امام‌حسین (ع) در کتاب عیون‌اخبارالرضا (ع)، حجت‌الاسلام‌والمسلمین دکتر رحیمی ثابت
ارائه مواجهه امام‌رضا (ع) با گروه‌های کلامی بر پایه این کتاب، حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر روستایی
گزارش‌های ولایت‌عهدی امام‌رضا (ع) در عیون اخبارالرضا (ع)  با تاریخ طبری، خانم دکتر رضایی
مولفه‌های آموزشی در روایات مناظرات امام‌رضا (ع) در این کتاب، خانم دکتر ضائفی