توجه ویژه به «دیوارنگاره» در سال ۱۴۰۴ با هدف تنوعبخشی به تولید محصولات فرهنگی در بارگاه منور ثامنالحجج (ع)؛
تلألو معنویت در قابِ دیوارنگارههای صحن و سرای رضوی
این اثر، تعاملی بودن آن بود؛ زائران و مجاوران میتوانستند با نوشتن دلنوشتههای معنوی درباره امام رضا (ع)، قسمتی از دیوارنگاره را تکمیل کنند. مشارکت مستقیم مردم در شکلگیری اثر، این دیوارنگاره را از یک تابلو صرف عبور داد و آن را به تجربهای جمعی و مشارکتی تبدیل کرد.
دیوارنگاره فاطمی با بهرهگیری از سنتهای خوشنویسی ایرانی
در آذر ۱۴۰۴ و همزمان با ایام شهادت حضرت فاطمه زهرا (س)، حرم مطهر رضوی میزبان دیوارنگارهای با مضمون فاطمی بود که در صحن پیامبر اعظم (ص) نصب شد. این اثر هنری، به قلم استاد مهدی سهرابینصر طراحی شده بود و به معرفی ابعاد معنوی و معرفتی زندگی حضرت زهرا (س)، پیامهای «ولایت» و «ایثار» پرداخت. طراحی این دیوارنگاره با بهرهگیری از سنتهای خوشنویسی ایرانی و کاشیکاری انجام شد تا هم ظاهر هنری اثر زیبا باشد و هم حامل پیامهای فرهنگی ـ دینی عمیق باشد. مشارکت نمادین زائران، از جمله کودکان، در رنگآمیزی بخشهایی از اثر، باعث تقویت ارتباط معنوی نسل جوان با این پیامها شد و نشان داد آثار محیطی میتوانند یادگیری مفاهیم دینی را برای مخاطب ملموستر کنند.
«بیعت»؛ سه روایت مهم عاشورایی بهصورت تصویری
با شروع ماه محرم سال ۱۴۰۴، دیوارنگارهای با عنوان «بیعت» در صحن پیامبر اعظم (ص) اجرا شد. این اثر تعاملی، سه روایت مهم عاشورایی را بهصورت تصویری به نمایش درآورد، وفاداری علمدار کربلا، ایستادگی حضرت زینب (س) و پیام قیام امام حسین (ع) بهمثابه مقدمهای برای ظهور حضرت مهدی (عج). پیام اصلی این دیوارنگاره بر موضوع «بیعت با ارزشهای عاشورایی» متمرکز بود و در قالب هنر نقاشی و کتیبهنگاری به تصویر درآمد، بهگونهای که زائران میتوانستند با ثبت دلنوشتهها و پیامهای خود، در تکمیل این اثر مشارکت کنند.
«نصر من الله»؛ نمادهای بصری مرتبط با پرچم ایران
همزمان با گرامیداشت یاد و خاطره حماسهآفرینی ملت سرافراز ایران اسلامی در تاریخ ۲۲ دیماه سال ۱۴٠۴، دیوارنگاره «نصر من الله»، در صحن پیامبر اعظم (ص) حرم مطهر رضوی، نصب و اکران شد. این دیوارنگاره، با بهرهگیری از نمادهای بصری مرتبط با پرچم جمهوری اسلامی ایران، پرچم آستان قدس رضوی، سوره مبارکه فتح و اشارات قرآنی، به تصویر کشیده شد تا جلوهای از نصرت الهی را در مواجهه با توطئهها و فتنهها به نمایش بگذارد.
آموزش و ترویج معرفت دینی با دیوارنگاره
رویکرد تعاملی اجرا کردن دیوارنگارهها در سال ۱۴۰۴، نمونهای روشن از حرکت حرم مطهر رضوی به سمت تنوعبخشی در تولید محصولات فرهنگی و تقویت تبلیغات محیطی بود. این رویکرد از چند منظر اهمیت داشت، منظر اول مشارکت عملی زائران که در این رویکرد با فراهمآوردن امکان ثبت دلنوشتهها و پیامهای شخصی، نقش مستقیم در تولید معنا و محتوای فرهنگی داشتند. منظر دوم ارتقای تجربه زیارت که در این رویکرد این آثار باعث شدند فضاهای محیطی حرم از حالت «اطلاعرسانی» ساده فراتر رود و به تجربهای عاطفی و مشارکتی تبدیل شود. منظر سوم آموزش و ترویج معرفت دینی بود که در این رویکرد مفاهیمی چون کرامت، ایثار، بیعت و پایداری از طریق هنر در کنار زیارت منتقل شد، بهگونهای که پیامها در ذهن و دل مخاطب حک شدند. منظر چهارم تنوعبخشی فرهنگی بود که در این رویکرد نیز دیوارنگارههای محیطی بهعنوان محصول فرهنگی چندرسانهای، مکمل سایر ابزارها مانند کتاب، پوستر و بستههای فرهنگی عمل کردند.