بهرهگیری از حضور گروههای مختلف زیارتی در حرم مطهر رضوی برای تبلیغ دینی اثربخش
پیامهای تخصصی برای مخاطبان اختصاصی
«بهشت هشتم»؛ ویژه برنامه اردوهای دانشجویی
در میان صدای همهمه زائران، گاهی گروههایی دیده میشوند که شور جوانی در نگاهشان برق میزند. برنامه «بهشت هشتم» برای دانشجویان طراحی شده است؛ جوانانی که زیارت را با نگاه پرسشگر و اندیشهمحور میبینند. این برنامه با محورهایی چون آشنایی با تاریخ و معماری حرم، آموزش آداب زیارت، برگزاری کارگاههای معرفتی و جلسات پرسش و پاسخ دینی برگزار میشود.
فضای کارگاهها معمولاً در رواقهای آرام حرم یا سالنهای فرهنگی آستان قدس رضوی در سطح شهر است. این اردوی زیارتی روزانه با ظرفیت محدود از ساعت ۷:۳۰ الی ۱۲ برگزار میشود. این برنامه شامل بخشهای مختلفی همچون پذیرش، افتتاحیه، قرائت زیارت امینالله در رواق دارالهدایه (یک زیارت سه دیدار)، پذیرایی صبحانه در مهمانسرای امامرضا(ع) (ضیافت رضوان)، بیان آداب زیارت و زیارت دستهجمعی مضجع شریف امام رضا (ع) (سلام آقا)، حرمگردی (در حریم ملکوت)، بازدید از نمایشگاه حکایت آفتاب، رواق خدمت، کتابخانه مرکزی، موزه مرکزی، موزه مردم شناسی، گنجینه قرآن و نفایس، شمیم رضوان و مزار شهدای مدفون در حرم مطهر است که حسب برنامهریزی و هماهنگی قبلی برخی از این برنامهها برگزار میشود.
«فیض حضور»؛ پیوند دادن عقل و عشق
حرم مطهر امام رضا (ع)، همواره جایگاه تلاقی محبت رضوی با شعور حسینی بوده است. برنامه «فیض حضور» با محوریت بیان معارف عاشورا و نهضت حسینی، از پرمخاطبترین نشستهای فرهنگی ویژه گروههای زیارتی آستان قدس رضوی است که عمدتا در دهه آخر صفر اجرایی میشود. صدای سخنرانانی که از فلسفه قیام امامحسین (ع)، مفاهیم ایثار، صبر و مسئولیت اجتماعی سخن میگویند، در گوش زائران طنینانداز میشود.
نگاه زائران گاهی به یکدیگر میافتد و بیکلام، اشکی مشترک از گوشه چشمشان جاری میشود. محتوای این جلسات، به دور از تکرار و کلیشه، بر تحلیلهای روز و پیوند میان عاشورا و زیست معاصر تمرکز دارد. استادان حوزوی و دانشگاهی (سخنرانان صرفا روحانی هستند) با بیانی تحلیلی، از جایگاه ولایت، عبرتهای تاریخی و نقش زنان در کربلا میگویند. فضای برنامه، آمیزهای از حزن و تفکر است. مداحیهای کوتاه میان سخنرانیها، حال و هوایی عاطفی به برنامه میدهد و در پایان، قرائت زیارت وداع، نقطه اوج پیوند قلبی زائران با اهلبیت (ع) است. «فیض حضور» در حقیقت تلاش برای پیوند دادن عقل و عشق است؛ عقلل جویندهی حقیقت عاشورا و عشقی که در سایه گنبد حرم آرام میگیرد. این برنامه نقشی مؤثر در ارتقای بصیرت دینی و احیای تفکر حسینی میان زائران دارد.
«همسفر تا بهشت»؛ ویژه دانشجویان تازه عروس و داماد
در فضای پرشور حرم مطهر امامرضا (ع)، با مشارکت نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها، برنامهای ویژه برای دانشجویان تازه عروس و تازه داماد طراحیشده است؛ سفر معنوی «همسفر تا بهشت». زوجها با گام نهادن در این مسیر، فرصتی مییابند تا در دل فضای معنوی حرم، با آموزههای دینی و تربیتی مرتبط با زندگی مشترک آشنا شوند و لحظاتی سرشار از آرامش و تفکر را تجربه کنند. ثبتنام در این سفر معنوی، از طریق درگاه اینترنتی انجام میشود و زوجینی که حداقل یکی از آنها در زمان رسمی عقد، دانشجو بوده باشد، میتوانند به این تجربه بپیوندند.
سامانه ثبتنام، با دقت و نظم، مسیر تکمیل فرآیند و انتخاب کاروان را به زوجین نشان میدهد و آنها را تا تایید نهایی همراهی میکند، تا لحظه ورود به مشهد و حرم مطهر بدون هیچ دغدغهای رقم بخورد. در طول سه شب و چهار روز اقامت در مشهدمقدس، زوجها از برنامههای فرهنگی، آموزشی و معنوی بهرهمند میشوند؛ برنامههایی که شامل نشستهای معرفتی (سخنرانی تربیتی)، قرائت قرآن، مداحی ذاکران اهلبیت (ع) و فعالیتهای گروهی است. فضای صحن و سالنهای فرهنگی، با نوای دلنشین مداحان و شور حضور زوجها، پر از آرامش و انرژی مثبت میشود. بهطور میانگین در یک سال ۱۰ هزار زوج دانشجو در قالب کاروانهای حدود ۴۰۰ نفره از خدمات طرح «همسفر در بهشت» بهرهمند شدند.
«اشاره مهر»؛ ویژه برنامه ناشنوایان و کمشنوایان
ویژهبرنامه «اشاره مهر» فرصتی معنوی و دلنشین برای ناشنوایان و کمشنوایان فراهم میآورد تا با آموزههای رضوی و نوای قلبی اهلبیت (ع) انس بگیرند. در این برنامه، سخنرانیهای کوتاه و ساده با بهرهگیری از روشهای قابل دسترس (مترجمان زبان اشاره) برای ناشنوایان ارائه میشود و ذکر توسّل به اهلبیت (ع) فضای صحن و رواق را پر از آرامش و اتصال معنوی میکند. شرکتکنندگان، در طول حدود ۶۰ دقیقه، ضمن درک عمیق مفاهیم دینی، تجربهای فردی و جمعی از حضور در حرم مطهر و پیوند با فرهنگ رضوی پیدا میکنند. این برنامه در طول سال و به صورت ویژه در ماه مبارک رمضان و در شبهای پرفیض قدر و دعای عرفه امسال نیز برگزار شد.
براساس هماهنگی با سازمان بهزیستی کشور، کانون ناشنوایان و آموزش و پرورش استثنائی کشور، در هر شب از شبهای قدر، در سال ۱۴۰۳ حدود ۸۰۰ نفر از جامعه ناشنوایان و کمشنوایان (در مجموع سه شب، حدود ۲ هزار و ۴۰۰ نفر) به صورت خانوادگی، از ساعت ۲۱ تا ساعت ۱:۳۰ بامداد، از ویژهبرنامههای احیای شبهای قدر شامل قرائت قرآن، قرائت دعای جوشنکبیر، سخنرانی، مراسم قرآن به سر، مرثیهسرایی در محل دارالقرآن بارگاه منور رضوی بهرهمند شدند.
«زیارت خاندانی»؛ ثبت خاطره زیارت خانوادگی
«زیارت خاندانی» برنامهای دو ساعته است که به منظور تقویت پیوند معنوی و معرفتی خانوادههای بزرگ در حرم مطهر امامرضا (ع) طراحی شده است. خانوادهها ضمن حضور در رواقها و صحنها، با آموزههای دینی و زیارتی آشنا میشوند و لحظاتی سرشار از انس و آرامش را تجربه میکنند. این برنامه، فرصتی است برای تقویت ایمان خانوادگی و ثبت خاطرهای ماندگار از زیارت.