واقفانی از سراسر کشور املاک خود را در جهت ترویج معارف قرآنی به نام مبارک امام رضا (ع) وقف کردهاند. در مراکزی که با این هدف راهاندازی شده و با مدیریت مرکز امور قرآنی آستان قدس رضوی و همکاری خیران گمنام، برنامههای مختلفی از آموزش قرآن تا برگزاری مراسم مذهبی برگزار میشود. این مراکز به عنوان پایگاهی قرآنی آستان قدس رضوی در سطح کشور توانستهاند اقشار مختلف جامعه به خصوص کودکان و نوجوانان را با خود همراه کنند.
موقوفه قرآنی در مشهد
یک باب منزل مسکونی توسط خانم فاطمه صابری واقف خیراندیش مشهدی در سال ۱۳۹۹ برای برگزاری کلاسهای مهد الرضا (ع)، آموزش قرآن کریم به روش قصه و بازی برای کودکان ۵ سال تمام وقف شده است. این ملک با متراژ ۵۵ متر مربع در خیابان رسالت، شهید محبی ۳۴ قرار دارد که از سوی آستان قدس در سال ۱۴۰۰ بازسازی و تجهیز شد. این مرکز قرآنی از سال ۱۴۰۰ به عنوان مهد الرضا (ع) آغاز به کار کرده و هر ساله میزبان حضور نوآموزان قرآنی ۵ سال به بالا است و هر سال بیش از ۳۰۰ نوآموز از آموزشهای این مرکز قرآنی موقوفه تحت نظارت مرکز امور قرآنی آستان قدس رضوی بهرهمند میشوند.
نخستین موقوفه قرآنی آستان قدس رضوی در سیستان و بلوچستان
اولین موقوفه قرآنی در استان سیستان و بلوچستان متعلق به آستان مبارک حضرت رضا (ع)، با فعالیت مرحومه اتحادی در زاهدان در سال ۱۴۰۲ افتتاح شد. این مکان یک واحد مسکونی به متراژ ۱۲۰ متر مربع در دو طبقه واقع در خیابان بهشتی ۲ در زاهدان است که در این مکان بنا به نیتی که مرحومه در زمان حیات خود داشت جلسات آموزش قرآن برگزار میشد و اهل محل از برکات وجودی ایشان و جلسات قرآنی مستمر بهرهمند میشدند که پس از وقف این مجموعه به آستان قدس رضوی و پس از تعمیرات و نیازهای زیرساختی مورد نیاز، مهر سال ۱۴۰۳ فعالیتهای خود را در رشتههای مهد الرضا (ع) و آموزش قرآن در سطوح روخوانی و روانخوانی و صحت نماز و فصیحخوانی، جزءخوانی، تجوید، تفسیر و تدبر، حفظ و آموزههای دینی و عترت ویژه گروه سنی ۵ سال تا ۵۰ سال آغاز کرد.
وقف یک منزل مسکونی به آستان قدس رضوی در اهواز
یک باب منزل مسکونی دو طبقه به متراژ ۲۱۴ متر مربع در فاز دوم منطقه پادادشهر اهواز توسط یک خیر قرآنی در سال ۱۴۰۱ وقف آستان قدس رضوی شد تا برای برگزاری جلسات قرآنی، کلاسهای آموزشی مهد الرضا (ع)، کلاسهای آموزشی تربیت مربی مهد الرضا (ع) و ... مورد بهرهبرداری قرار گیرد.
امقرر شده است که در این ملک بعد از بازسازی، کلاسهای آموزشی، تربیت مربی مهد الرضا (ع) و جلسات قرآنی برگزار و با انجام فعالیتهای مختلف قرآنی با مشارکت حداکثری مردم و شورای سیاستگذاری ائمه جمعه شهرستان اهواز بتواند به یک پایگاه قوی در شهر اهواز تبدیل شود.
موقوفه خمینیشهر اصفهان را بشناسیم
آستان قدس رضوی موقوفات بسیاری در زمینه تعالی مفاهیم قرآنی دارد که میتوان به موسسه دارالقرآن اهل بیت (س)، بزرگترین مجموعه قرآنی کشور اشاره کرد که در میان موقوفات قرآنی امام رضا (ع) در زمینی با حدود یک هزار و ۱۰۰ متر با زیربنای ۴ هزار و ۷۰۰ متر در خمینیشهر اصفهان قرار دارد.
کلنگ احداث این مجموعه در سال ۱۳۸۳ به زمین زده شد و سال ۱۳۹۶ دیگر مجموعههایش به ثمر رسید و در سال ۱۳۹۸ به عنوان بزرگترین موقوفه قرآنی آستان قدس رضوی به ثبت رسید و هماکنون همچون نگینی در خمینیشهر اصفهان میدرخشد. در حال حاضر این مجموعه آموزشی با بهرهگیری از ۴۰ کلاس آموزشی، چندین سالن بزرگ جهت همایش و آموزشهای گروهی، کافه قرآن (کتابخانه)، کارگاه بزرگ ترمیم و صحافی قرآن و سالن بازی پاتوقی قرآنی برای جویندگان معارف کتاب آسمانی قرآن است که توانسته با اجرای برنامههای فرهنگی، آموزشی و محرومیتزدایی با کمک خیران گمنام، از کودک تا بزرگسال را جذب آموزههای قرآنی کند.
حامی و یاریگر نیازمندان
موسسات بسیاری در کل ایران به صورت مقطعی به امر آموزش قرآن مبادرت میورزند؛ اما موسسه دارالقرآن اهل بیت (س) به صورت علمی و عملی به امر آموزش قرآن اهتمام میورزد. فعالیتهای موسسه دارالقرآن اهل بیت (س) در دو بخش فعالیتهای فرهنگی و قرآنی قابل تفکیک است. در بخش فعالیتهای فرهنگی اقدامات بسیاری در راستای محرومیتزدایی انجام شده است. سفرهای زیارتی و ارائه خدمات ارزان قیمت ویژه خانوادههای کمبضاعت و تحت پوشش نهادهای حمایتی بخشی از فعالیتهای این موسسه قرآنی است. تاکنون از سوی این موسسه به نیت ۲ هزار و ۵۰۰ شهید مدافع حرم، ۲ هزار و ۵۰۰ نفر از زائر اولیهای خمینیشهر اصفهان که سن آنها کمتر از ۱۸ سال بوده به مشهد اعزام شدند و در زائرشهر رضوی سکونت یافتند. همچنین کاروان ۲ هزار و ۳۰۰ نفره دیگری نیز به یاد ۲ هزار و ۳۰۰ شهید خمینیشهر در سال ۱۳۹۸ به کربلا مشرف شدند.
برگزاری پاتوقهای هزار نفره دخترانه و پسرانه، مادرانه و پدرانه با حضور اساتید مختلف از جمله حجتالاسلام و المسلمین فرحزاد، عالی، دکتر رفیعی، راشد یزدی و... از دیگر برنامههای موسسه دارالقرآن اهل بیت (س) است که در حال حاضر شمار تعداد این جلسات به بیش از ۵۰۰ جلسه رسیده است.
ایجاد ۳۲ پایگاه قرآنی در روستاهای سراسر کشور که فاقد محافل قرآنی بودند، انجام امور فرهنگی، نذر ۱۱۰ هزار پرس غذای متبرک در عید غدیر و تقسیم آن در مناطق روستایی و برگزاری دورههای آموزشی تربیت مربی قرآن از دیگر برنامههای فرهنگی این موسسه در روستاهای محروم استان اصفهان است.
بخش دیگر نیز به عنوان بخش قرآنی شناخته میشود. در این بخش قرآنآموزان همراه با ادامه تحصیل در مراکز آموزشی کشور، به صورت مستمر در کلاسهای قرآنی این موسسه تحت عنوان "مدرسه تلاوت" شرکت میکنند، به عنوان مثال؛ قرآنآموزان دختر از پایه چهارم دبستان تا پایه نهم در کنار ادامه تحصیل، با حضور در کلاسهای آموزشی مؤسسه، پس از سه سال حافظ کل قرآن میشوند؛ پسران نیز از پایه اول دبستان تا پایه ششم همراه با تحصیل در خدمت قرآن هستند و بعد از گذشت پنج سال حافظ و قاری مطرح کشوری میشوند.
همچنین ایجاد گروه تواشیح ۱۱۰ نفره دانشآموزان مدرسه و اعزام یک گروه بینالمللی ۷ نفره به ترکیه جهت تبلیغ قرآن از دیگر فعالیتهای مدرسه حفظ قرآنی است. این طرح همراه با حفظ در منطقه غرب استان اصفهان نیز در حال برگزاری است. بخش دیگر فعالیتهای قرآنی شامل تدریس علوم قرآنی به صورت عمومی و تخصصی ویژه خواهران و برادران با حضور اساتید برجسته استانی و کشوری است که از سن ۴ سال تا سن ۸۰ سال به صورت پارهوقت در این کلاسها شرکت میکنند. همچنین کارگاههای تخصصی نظیر دورههای تربیت مربی قرآن، تفسیر، نهجالبلاغه، صحیفه سجادیه، سبک زندگی قرآنی در این موسسه برگزار میشود.
ضیافتی قرآنی برای کودکان و نوجوانان
در این مرکز قرآنی نیز کلاسهای آموزش قرآن به کودکان برگزار میشود اما یک تفاوت نسبت به سایر مراکز قرآنی دارد، اینکه در این مرکز سورههای بزرگ نظیر بقره و آل عمران به کودکان ۴ تا ۶ سال آموزش داده نمیشود، اما کودکان آیات موضوعی کاربردی قرآن را به صورت تخصصی و در محیطی شاد فرا میگیرند و این کودکان میتوانند در خانواده خود به عنوان یک هادی برای پدر، مادر، خواهر و برادرشان باشند. در اقدامی متفاوت که توسط این موسسه انجام شد، برای نخستین بار در کشور، اهدای تاج گل در مراسم ترحیم حذف و به جای آن ایجاد تابلوهای ویژه قرآنی با قرار دادن در مسجد و طراحی و جزءخوانی یا ختم صلوات برای فوتشدگان طراحی شده که استقبال خوب مردم را به همراه داشته است. در این طرح، افراد در قبال ختم قرآن و ختم صلوات برای ترویج روح اموات خود تابلوهای قرآنی به جای تاجهای گل دریافت میکنند و مبلغی را به عنوان مشارکت در ساخت و تجهیز یکصد و ده خانه قرآنی روستایی به خیریه پرداخت میکنند.
مرمت و صحافی ۱۱۰ هزار جلد قرآن
موسسه دارالقرآن اهل بیت (س) در کنار فعالیتهای آموزشی و فرهنگی به جمعآوری قرآنهای فرسوده همت گمارده است و برخی قرآنها را مرمت میکند. از سوی این موسسه نزدیک به ۱۱۰ هزار قرآن و ادعیه در سطح شهر جمعآوری شده که تا کنون ۳۰ هزار قرآن مرمت و صحافی شده است. از این ۳۰ هزار جلد قرآن، حدود ۱۲ هزار جلد پخش شده و حدود ۱۸ هزار جلد در مجموعه موسسه موجود است. همچنین بخش عمدهای از این قرآنها از جمله ۱۲ هزار جلد قرآن مرمت شده به نقاط محروم کشور از جمله شهرهای کرمان، سیرجان و استانهای خراسان ارسال شده و تعدادی هم به محافل قرآنی خانگی تازه تأسیس به منظور افزایش خیر و برکت در آن مجموعه اختصاص یافته است.
موزه تخصصی قرآن و عترت
موسسه دارالقرآن اهل بیت (س) در راستای اهداف قرآنی و فرهنگی خود، موزه تخصصی قرآن و عترت را در محل موسسه ایجاد کرد که با استقبال بسیار خوب مردم و مسئولان فرهنگی کشور و استان روبهرو شد. این موزه دارای مجموعهای از نفایس قرآنی است که در آن بزرگترین قرآن طلقی جهان وجود دارد و به وسیله ۴۰ تن زندانی نگاشته شده که به هنگام بسته شدن شبیه به کعبه است. همچنین در این موزه بیش از ۲ هزار جلد قرآن مربوط به علوم قرآنی و نیز علوم غریبه نگهداری و به مخاطبان نمایش داده میشود. این موزه با دارا بودن بیش از ۵۰۰ نسخه خطی شامل قرآنهای مطلا، صلحنامههای قدیمی، کتب چاپ سنگی علوم قرآنی و… یکی از بهترین موزههای موجود در بین موزههای قرآن و عترت کشور محسوب میشود که هدف آن حفظ و نگهداری از آثار نفیس خطی و قدیمی و آشناسازی آحاد جامعه با فرهنگ غنی اسلامی از قدیم تا کنون است.