همه میتوانند واقف رضوی باشند
دستانی که میبخشند همواره گرمای نور و رحمت الهی را جذب نموده و سرانگشتانشان باغ رحمت و برکت خواهد بود. این بخشش بیمدعا در قالب حرکتی خیرخواهانه و نیکاندیشانه به نام وقف صورت میپذیرد. آنجا که پیامبر(ع) میفرماید: بهشت متعلق به توبهکاران و رحمت متعلق به وقفگزاران است. همراهی واژه وقف و رحمت الهی، نشان از وسعت بیانتهای این اقدام خداپسندانه دارد که اگر در سطح جوامع همهگیر شود میتواند اتفاقهای خوشایند و زیبایی را رقم بزند. واقف، بهشتی است و هر وقف که صورت میپذیرد درختی است در باغ بهشت که ثمرات و برکات ثواب خالصانه آن قابل شمارش نیست. آنجا که شاعر نیز در تایید این موضوع گفته است "سرشاخههای وقف در باغ بهشت است/ هر خوشهاش را صد برابر میشمارند". وقف نیکوست و نیکوتر وقفی است که به نیت آستان مقدس امام هشتم(ع) صورت پذیرد تا عواید آن در صحن و سرای امام خوبیها هزینه شود و میراث ماندگاری باشد. بخش توسعه وقف و مشارکتهای اجتماعی بنیاد بهرهوری موقوفات آستان قدس رضوی سالهاست با جدیت مسئله وقف در این آستان مقدس را پیگیری نموده و همواره به دنبال آن است تا بستری آسان و راحت مهیا سازد برای آنان که مایلند حاصل دسترنج زندگی در حریم کبریایی شمسالشموس به یادگار بماند و باقیات صالحاتی باشد برای آنان آن زمان که دستشان از دنیا کوتاه است و به دامان علی بن موسی الرضا(ع) متوسل. آنچه میخوانید شرحی است بر خدمات و فعالیتهای آستان قدس رضوی در حوزه وقف و موقوفات.
عرصههای وقف اولویتبندی شدهاند
وقف یک کلیدواژه اصلی برای آستان قدس رضوی و دروازه ورود منابع پایدار مالی به این آستان مقدس است. سالهای سال است که بسیاری از ارادتمندان به حضرت رضا(ع) به نیت اینکه این بارگاه ملکوتی، با شکوه و عظمت هرچه بیشتر مدیریت شود و شرایطی فراهم شود تا زائران و مجاوران این آستان بتوانند خدمات شایسته و متناسب با بارگاه کبریایی حضرت رضا(ع) ارائه دهند، تلاش میکنند به نام امام هشتم خدماتی برای جامعه اسلامی ارائه دهند و در نهایت به نام امام خوبیها و در قالب وقف، نیازهای جامعه اسلامی مرتفع گردد. آنان از سویدای قلب خویش و با رضایت کامل اقدام به وقف اموال و داراییهای خود به نام این آستان میکنند و با بررسی نیازهای جامعه و اولویتهای ذهنی خود به سراغ یکی از بخشهای مختلف وقف در آستان قدس رضوی رفته و در این امر خداپسندانه مشارکت میکنند. یکی مایل است در حوزه سلامت، درمان، تهیه دارو و پوشش هزینههای درمانی زائران و مجاوران حرم واقف شود، دیگری به حوزه علم و فناوری روی میآورد و در بسترهای آموزش و پژوهش، خرید کتاب و... اموال خود را وقف میکند. آن یکی حوزه فرهنگی را برای وقف انتخاب کرده و به سراغ تبلیغات و ترویج محاسن اهل بیت(ع) و آموزههای رضوی و دینی میرود و عدّهای هم هستند که اولویت وقف خود را عمران حرم قرار میدهند. برای آنان مهم است عمران و توسعه حرم، ساخت رواقها، ساخت صحنها یا تعمیر ساختمانهای آستان قدس رضوی و در نهایت توسعه حرم امام رضا(ع) به عنوان وقف در دستور کار قرار بگیرد. اما دستهایی هم هستند که برایشان خدمات حرم مطهر مهم است و اموال خود را به منظور خدماتی که زائر و مجاور در حرم از آن بهره میبرد، وقف میکنند. این خدمات شامل خرید فرش، روشنایی، اطعام زائر، تهیه ویلچر، زائر بر و تمام نیازهایی است که شرایط حضور زائر و مجاور در حرم را تسهیل خواهد کرد. به همین منظور است که بخش توسعه وقف و مشارکتهای اجتماعی بنیاد بهرهوری موقوفات آستان قدس رضوی کلیه مواردی که ذکر آن رفت را به صورت اولویتهای مشخص در وقفنامهها در نظر گرفته، آن را ضابطمند کرده و در قالبهای مختلفی چون وقف علم و فناوری، وقف سلامت، وقف فرهنگی، وقف اجتماعی، وقف عمران حرم، وقف خدمات حرم و وقف تبلیغاتی تبیین نموده و در اختیار واقفان قرار داده است. بر این اساس، نیات واقفان در چهارچوبهای مشخص شده شناسایی و تنظیم میشود و به آنان مشاورههای مورد نیاز ارائه میشود تا با نیازهای آسان قدس رضوی آشنا شده و در این حوزهها اقدام به وقف نمایند. اولویتهایی که در این مسیر تعیین شده است در ابتدا عمران حرم است، تا صحن و سرای علی بن موسی الرضا(ع) درخور شأن و جایگاه امام خوبیها و زائران و مجاوران وی باشد. پس از آن، اولویتهای بعدی به حوزه اجتماعی، حوزه سلامت، علم و فناوری و... داده شده است چرا که اینها نیازهای مبرمی هستند که جامعه اسلامی به آنها دچار است.
وقف فرصتی است برای ماندگار شدن
افرادی که علاقهمند به وقف اموال خود به نام آستان قدس رضوی هستند؛ میتوانند از دفاتر مشاوره حرم، سازمان موقوفاتی که آستان قدس در شهرهای مختلفی چون کرمان، یزد و تهران دارد؛ مدیریتهای املاک و اراضی آستان در شهرهای مختلف کشور و مدیریت توسعه وقف، مشارکت اجتماعی، کانونهای خدمت رضوی مستقر در سراسر کشور و... مشاوره گرفته و پس از نیازسنجی و تعیین اولویتهای خویش اقدام به وقف نمایند. طی سالیان درازی که افراد برای همراهی و حمایت آستان مقدس امام هشتم(ع) اقدام به وقف اموال خود نمودهاند، نیات مختلفی از سوی واقفان ثبت شده است. برخی اموال خود را به صورت کلی وقف میکنند اما برخی وارد حوزهها میشوند. به عنوان مثال افرادی هستند که اموال خود را وقف دارالشفاء، بیمارستان رضوی، یا بیمارستان امام رضا(ع) میکنند یا حتی در حوزه علم و فناوری به سراغ دانشگاه علوم اسلامی رضوی رفته و به صورت جزییتر در حوزه سلامت دانشگاه، حوزه آموزش یا پژوهش دانشگاه یا کتابخانه یا حتی شرکتهای دانشبنیان مشارکت در وقف را انجام میدهند. آنچه که دغدغه مهم بخش توسعه وقف و مشارکتهای اجتماعی بنیاد بهرهوری موقوفات آستان قدس رضوی است، این که نیازهای آستان مطهر را به مردم عرضه نماید تا آنها با توجه به این نیازها و مشاورههایی که دریافت میکنند، نیت وقف خود را مشخص کرده و پس از تأیید تولیت آستان مطهر رضوی مراحل وقف انجام شود.